Japanese Woodblock Prints - Basic Art

Edouard Manet’in, Japon sanatı buluntuları arasında oturan doğaüstücü yazar Émile Zola portresinden, Van Gogh’un tutkuyla koleksiyonunu yaptığı Hiroshige baskılarının titiz kopyalarına kadar, 19. yüzyıl Avrupa modernizminin öncüleri Japon sanatına olan aşklarını hiç gizlemediler. Tüm şehveti, özgürlüğü ve coşkusuyla ahşap baskı (woodblock print), önce Fransa’yı, ardından tüm Avrupa’yı kasıp kavuran japonaiserie (Japon hayranlığı) dalgasının tek sorumlusu olarak kabul edilir — ancak genellikle Batı yaratıcılığına ilham vermeye yardımcı olmuş "egzotik" bir el sanatı ürünü olarak yanlış anlaşılmaya devam eder.

Gerçek şu ki, Japon ahşap baskısı Batı'da hiçbir karşılığı olmayan bir fenomendir. Modern sanattaki en sarsıcı fikirlerden bazıları —Karl Marx’ın ifadesiyle "katı olan her şeyin buharlaşması" da dahil— 1700’lerde Japonya’da icat edilmiş ve 19. yüzyılın başlarında Hokusai, Utamaro ve Hiroshige gibi ustaların tasarımlarında daha önce hiç olmadığı kadar hayat bulmuştur.

Bu cilt, en sıra dışı Japon ahşap baskılarını tarihsel bağlamları içinde sunarak, çok sevilen ama az anlaşılan bir sanat biçiminin üzerindeki perdeyi kaldırıyor. 17. yüzyılda hazcı ukiyo-enin, yani "yüzen dünyanın resimleri"nin gelişiminden, 20. yüzyılın başlarında baskıların gerilemesine ve ardından yeniden canlanmasına kadar uzanan bu edisyonda toplanan görseller; yalnızca sanat tarihindeki benzersiz bir türün değil, aynı zamanda Japonya’nın değişen geleneklerinin ve kültürel gelişiminin de bir kaydını oluşturuyor.

Ahşap baskının dört temel sütununu —güzeller, aktörler, manzaralar ve kuş-çiçek kompozisyonları— keşfederken; "yüzen dünya"da yaşayan ve hayran kitleleri ahşap baskıların hummalı üretimini körükleyen sumo güreşçilerinin, kabuki oyuncularının veya baştan çıkarıcı geyşaların (kurtizanların), yani dönemin rock yıldızlarının tasvirlerine tanık oluyoruz. İblislerin, hayaletlerin ve diğer dünyadan yaratıkların yaşayanlara musallat olduğu baskılardaki dehşet verici ve karanlık temalara dalıyoruz — ki bu çarpıcı imgeler günümüzde Japon mangasını, sinemasını ve video oyunlarını etkilemeye devam ediyor. Gündelik sahnelerden erotiğe, savaş temalarından mitolojiye uzanan bu çalışmaların, yaratıcılarının teknik ustalığı ve yanılmaz gözüyle nasıl birleştiğine; yayıncılar ile sanatçıların hükümet sansürünü delmek için muazzam bir yaratıcılık ve muzip bir zeka ile nasıl mücadele ettiklerine şahit oluyoruz.

Bu edisyon, Japon sanat tarihinin bu hareketli döneminde bize rehberlik edecek açıklamalar eşliğinde, dünya çapındaki müzelerden ve özel koleksiyonlardan günümüze ulaşan en nadide baskıları bir araya getiriyor.